Welke soorten barcodes zijn er?

Kies het juiste barcode type voor uw labels

Wat is het verschil tussen een QR-code en een datamatrix code? Waarom is witruimte belangrijk voor barcode-ontwerp? Wat is de relatie tussen een barcode, een scanner en de X-dimensie?

Wanneer u zelf barcodes gaat ontwerpen, zijn er drie elementen belangrijk: de barcodetaal, de X-dimensie en de witruimte. Onze specialisten vertellen u er graag alles over, dus lees snel verder.

1: Barcodetaal

Kort gezegd, is de barcodetaal het soort barcode dat u kiest. De barcodetaal bepaalt hoe de lijnen, blokjes en spaties worden gelezen. Er zijn diverse barcode types waaruit u kunt kiezen. Zo zijn er verschillende soorten streepjescodes - ook wel 1D code genoemd - zoals code 128, code 39 en interleaved 2/5. Daarnaast zijn er de 2D codes, zoals de QR en datamatrix code. Als u de juiste barcodetaal kiest, kunt u sneller en nauwkeuriger scannen. Hieronder bespreken we de meest gebruikte barcodes voor zowel logistieke als industriële labels.

Code 39

Code 128

QR-code

Datamatrix code

Code 39

Code 39 is een eendimensionale streepjescode, die sinds 1974 wordt gebruik voor diverse doeleinden, zoals productidentificatie, track & trace, inventarisatie, distributie en verzending.

Code 39 kan uit maximaal 43 karakters bestaan, die tussen twee scheidingstekens - asterisken (*) - staan. Deze scheidingstekens worden ook getoond in de oogleesbare informatie, oftewel de tekst. De karakters binnen code 39 zijn beperkt tot alfanumerieke informatie (A t/m Z en 0 t/m 9) en enkele speciale tekens. Elk karakter van de barcode is opgebouwd uit 9 elementen: 5 zwarte balken en 4 spaties.

Code 39 kan door elk type scanner, behalve een kassascanner, worden gelezen. Een groot nadeel van code 39 is de beperking aan het aantal karakters. Hierdoor kan dit type barcode minder informatie bevatten vergeleken met bijvoorbeeld code 128. Een ander nadeel is dat code 39 niet efficiënt is qua ruimtegebruik als u lange coderingen gebruikt met speciale tekens.

Code 128

Code 128 is net als code 39 een eendimensionale streepjescode. Het verschil is dat code 39 per karakter 9 elementen gebruikt en code 128 slechts 6, namelijk 3 zwarte balken en 3 spaties. Dit betekent dat code 128 meer informatie kan bevatten en tegelijkertijd minder ruimte inneemt. Voor kleine labels, zoals LPN barcode labels, kratlabels en pallet ID labels is dit type barcode dus een slimme keuze. Daarnaast is deze barcode robuuster te printen, wat de nauwkeurigheid en de snelheid van het scannen bevordert. Code 128 is de standaardbarcode voor locatielabels in de logistieke sector.

Code 128 kan alle karakters van de ASCII-tabel coderen. Dit type barcode is bovendien robuuster te printen, waardoor de scanafstand wordt vergroot en de code beter te scannen is. Daarnaast combineert code 128 twee cijfers in één karakterset. Dit maakt de code efficiënter dan code 39. Daarom adviseren wij voor magazijnlabels code 128 te gebruiken als een standaard streepjescode (1D) gewenst is.

Variant van code 128: GS1

GS1 heeft de standaard gecreëerd voor barcodes binnen de detailhandel en supply chain. De GS1 streepjescode is een variant op code 128 die gebruikt wordt voor productidentificatie op verkooppunten in de consumentenbranche en voor track & trace van pallets en goederen in de logistieke sector. 

GTIN of UPC

Twee varianten van de GTIN code (voorheen EAN) zijn wereldwijd terug te vinden op on- en offline consumptiegoederen: GTIN-8 en GTIN-13. Pak een willekeurig product uit de schappen en deze barcode staat erop.

SSCC

De Serial Shipping Container Code gebruikt men in de logistieke sector voor een nauwkeurige track & trace van elk verzenditem (doos, krat, pakje of pallet). Deze code komt te vervallen, zodra de zending de eindbestemming heeft bereikt.

Interleaved 2 of 5

ITF wordt binnen de detailhandel gebruikt voor omverpakkingen (ITF-14). Deze code kan alleen numerieke informatie bevatten met een even aantal cijfers. Bij een oneven aantal wordt er automatisch een nul aan de code toegevoegd. 

GS1 Datamatrix

Dit is de standaard 2D-code voor de identificatie van farmaceutische producten. Deze datamatrix code kan op een klein oppervlak veel informatie bevatten, waarmee deze ideaal is voor verpakkingen van bijvoorbeeld medicijnen.

Datamatrix code

Een datamatrix code is een tweedimensionale barcode die is opgebouwd uit zwarte en witte blokjes (cellen) in een vierkante matrix. De datamatrix code is te herkennen aan de zwarte L-vorm die langs de linkerkant en de onderkant loopt. Hieraan herkent een scanner de code als datamatrix code. Deze code is geschikt voor alfanumerieke informatie en kan meer dan 3.000 karakters bevatten.

Als u kiest voor een datamatrix code, houd er dan rekening mee dat de verhouding tussen de hoogte en de breedte van de code vaststaat. Dit heeft invloed op de mate waarin de datamatrix code vergroot en verkleind kan worden en daarmee op het formaat van het label waarop de code wordt geprint.

Waarom kiest u voor een datamatrix code?

  • Als er weinig oppervlak is voor het aanbrengen van een identificatielabel, zoals op kleine componenten, printplaten (PCB) en batterijen van mobiele telefoons.
  • Een datamatrix code heeft een hogere informatiedichtheid dan een streepjescode en kan op een klein oppervlak dus meer informatie opnemen.
  • De informatie in een datamatrix code kan meerdere keren worden gekopieerd, zodat je deze nog kunt scannen, ook als deze voor 40% beschadigd is.
  • Een datamatrix code kan, in vergelijking met een QR-code, van een grotere afstand worden gescand.

QR-code

De QR-code is bij het grote publiek misschien wel de bekendste barcode, naast de streepjescode. QR staat voor “Quick Response” en verwijst naar de snelheid waarmee de code kan worden gescand. De QR-code is te herkennen aan de vierkante vorm met grote, vierkante blokjes in drie hoeken en een kleiner vierkant blokje rechts onderin.

De QR-code kan maximaal 7.089 karakters bevatten. In het geval van een tekstnotitie betekent dit alle tekst inclusief alle leestekens en spaties. Deze soort barcode werd aanvankelijk voor marketingdoeleinden in de consumentenbranche ingezet, maar we komen ‘m ook steeds vaker tegen in industriële en logistieke identificatie. Evenals bij de datamatrix code moet u bij het vergroten en verkleinen van de QR-code rekening ermee houden dat de verhouding tussen de hoogte en breedte altijd gelijk blijft.

Waarom gebruikt u een QR code?

  • Voor marketing-, communicatie- en promotiedoeleinden, bijvoorbeeld voor een link naar een website, een document (zoals tickets voor evenementen), een tekstbericht met of zonder URL, om te verwijzen naar contactinformatie (een digitaal visitekaartje), een telefoonnummer, een afspraak of een GEO-locatie op Google Maps.
  • U hebt geen speciale scanners nodig om een QR code te kunnen scannen. De camera van elke moderne smartphone kan een QR-code scannen, in tegenstelling tot die andere veelgebruikte 2D-code, de datamatrix code. Voor de laatste is een speciale app nodig.

2: X-dimensie

Wat is de X-dimensie?

Het tweede aspect dat de grootte van de barcode bepaalt, is de X-dimensie. In een lineaire streepjescode is de X-dimensie de breedte van de smalste balk (streep) in de barcode. In een 2D-code verwijst de X-dimensie naar de hoogte en breedte van één vierkant blokje (cel).

De X-dimensie wordt bepaald door het merk en type scanner, en de leesafstand waarop u de barcode wilt lezen. Binnen de barcode-industrie wordt de X-dimensie ook wel aangeduid als milwaarde, omdat deze gemeten wordt in eenduizendste van een inch, een “mil”. 

Waarom is de X-dimensie belangrijk?

De X-dimensie is van belang voor de maximale afstand vanwaar de scanner de barcode nog nauwkeurig en snel kan lezen. Hoe hoger de milwaarde, hoe breder de strepen van de barcode, hoe groter de leesafstand.

Het is dus belangrijk om te weten welk type scanner – short range, mid range of long range – u gebruikt of gaat gebruiken, voordat u de barcodetaal kiest en de barcode gaat ontwerpen. Bij grote afstanden in de lengte of de hoogte raden wij aan om retro reflective labelmateriaal te gebruiken. Hiermee vergroot u de leesafstand enorm en verhoogt u de snelheid waarmee de scanner de barcode kan lezen.

Test uw scanners

Wilt u weten wat de maximale scanafstand van uw scanners is? Vraag dan ons gratis testdocument aan. Hierop staan verschillende soorten barcodes in diverse formaten, zodat u kunt bepalen welke grootte en welk type barcode optimaal werkt met uw scanners.

Hoe kunt u zien wat de X-dimensie is?

Wanneer u zelf uw barcodes gaat ontwerpen met bijvoorbeeld de labelsoftware van Loftware Nicelabel, kunt u de X-dimensie instellen. Allereerst moet u hiervoor vaststellen wat de maximale afstand is waarop de barcode nog gelezen moet worden. In de handleiding van uw scanner staan de specificaties van de X-dimensie vermeld. Op basis hiervan kunt u de maximale X-dimensie instellen en het formaat van het label bepalen.

Om een en ander inzichtelijk te maken vindt u hieronder een voorbeeld van de milwaarden van een long range scanner, zoals wij die bij ONE2ID gebruiken. U ziet bijvoorbeeld dat bij gebruik van barcode 128 met een waarde van 5mil de maximale afstand waarop de scanner de barcode nog goed kan lezen, 17 centimeter is.

Merk en type scanner: Zebra DS3600-SR ULTRA-RUGGED SCANNER
Barcode Milwaarde Min. afstand (cm) Max. afstand (cm)
Code 128 5 3,3 17
Code 128 20 7,1 71,1
Code 128 40 4,4 152,4
Datamatrix 7,5 4,8 15,2
Datamatrix 10 3,5 21,8

3: Witruimte

Het derde en laatste aspect dat bepalend is voor de grootte van de barcode, is de witruimte (quiet zone). Houd bij het ontwerpen van een barcode aan weerskanten altijd rekening met een witruimte. De barcode scanner gebruikt deze ruimte om zich in te stellen op de barcode en om deze te scannen. In deze ruimte  plaatst u dus geen tekst.

Als de witruimte ontbreekt of niet toereikend is, zal de scanner meer tijd nodig hebben om de barcode te lezen, waardoor u meer tijd kwijt bent aan scannen. Dit geldt voor zowel streepjescodes (1D) als QR- en datamatrix codes (2D).

Wat is het verschil tussen een 1D en een 2D barcode?

1D barcode

De klassieke streepjescode is een 1D, lineaire barcode. Van distributiecentra tot supermarkt, dit type barcode vindt u overal terug en wordt verreweg het meest gebruikt op etiketten. Dit type barcode heeft de volgende voordelen:

Aanpasbaar formaat
Geschikt voor alle scanners

2D barcode

Bedrijven die werken met image scanners kiezen vaker voor barcode labels met een 2D code, over het algemeen een datamatrix code. De 2D code biedt enkele voordelen ten opzichte van een streepjescode (1D):

Scanafstand
Labelontwerp